قوانین و مجوز فنس الکتریکی
فنس الکتریکی و دفاع مشروع
سوال اول
در مقالات متعددی که در وبسایت رسمی سامانه «گریز» منتشر شده، بر ایمنی و استاندارد بودن محصولات فنس الکتریکی گریز تأکید شده است. این یعنی سامانه بهعنوان یک راهکار بازدارنده طراحی میشود که با ایجاد پالسهای کنترلشده و مبتنی بر واکنشهای عصبی (رفلکس)، نقش اصلی آن جلوگیری از ورود غیرمجاز است؛ نه آسیبرسانی. همچنین، استفاده از سیستمهای هشداردهنده و تجهیزات جانبیِ قابل اتصال، از اجزای مهم در طراحی مهندسی این سامانه امنیتی به شمار میآید.
شرکت نوآوران سبز فردا با هدف توسعه فرهنگ استفاده از راهکارهای بازدارنده و استاندارد، بخشی از تجربیات و رویدادهای مرتبط با این حوزه را منتشر میکند. ما با توجه به مسائل و اتفاقات سالهای گذشته، بر آن هستیم که این موارد را شفاف بیان کنیم. بدین ترتیب ضمن پاسخ به دغدغههای رایج، تصویر روشنتری از ابعاد فنی، ایمنی و حقوقیِ حفاظت پیرامونی با فنس الکتریکی ارائه شود.
بر همین اساس، هدف و رسالت مجموعه گریز، آگاهیبخشی و روشن کردن ابعاد موضوع حفاظت پیرامونی با استفاده از فنس الکتریکی است. چراکه معتقدیم انتخاب حصار الکتریکیِ استاندارد میتواند سطح امنیت اماکن تجاری، مسکونی و برخی مناطق حساس را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
قوانین و مجوز فنس الکتریکی
فنس الکتریکی و قانون
از منظر کلی حقوقی و با توجه به مبانی شرعی و قواعد مدنی و کیفری، اصل بر این است که هیچکس حق ندارد برای احقاق حق یا اجرای “قانون شخصی” به دیگری آسیب وارد کند. با این حال، قانونگذار در موارد مشخصی، رفتاری را که در حالت عادی میتواند واجد وصف مجرمانه باشد. بدین صورت تحت عنوان دفاع مشروع از مسئولیت کیفری (و در مواردی مسئولیت مدنی) خارج میکند.
ماده ۱۵۶ قانون
بر اساس ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی، هرگاه فردی برای دفاع از جان، تمامیت جسمانی، عرض و آبرو، یا مال خود یا دیگری، با رعایت شرایط مقرر در قانون، رفتاری انجام دهد که در حالت عادی برای آن مجازات تعیین شده است، به دلیل مشروع بودن اصل دفاع، عمل ارتکابی وصف مجرمانه خود را از دست میدهد و مرتکب، مسئولیت کیفری (و در صورت تحقق شرایط قانونی، حتی مسئولیت مدنی) نخواهد داشت.
همچنین مطابق تبصره ۱ ماده ۱۵۶، دفاع از اشخاصی که حفاظت از آنان بر عهده دفاعکننده است یا اشخاصی که توان دفاع از خود را ندارند و نیز کسانی که امکان استمداد و کمکخواهی ندارند نیز در چارچوب شرایط قانونی، مجاز شناخته میشود.
مواد قانونی که در آن نصب فنس الکتریکی می تواند از مصادیق دفاع مشروع باشد را بیان می کنیم.
دفاع مشروع چیست؟
قانونگذار تعریف اصطلاحیِ مستقلی از «دفاع مشروع» ارائه نکرده، اما شرایط و مصادیق آن را بیان کرده است. به زبان ساده، دفاع مشروع زمانی محقق میشود که فرد در برابر یک تجاوز یا خطر قریبالوقوع و غیرقانونی، برای دفع آن، به اندازه ضرورت اقدام کند؛ بهگونهای که شرایط قانونی دفاع نیز رعایت شده باشد.
نکته مهم: اگر عملی در چارچوب دفاع مشروع قرار گیرد، قابل مجازات نیست و در نتیجه، در فرض تحقق کامل شرایط دفاع مشروع، بحثهایی مانند دیه نیز تابع همان ارزیابی قانونی خواهد بود.
علل موجهه ی ارتکاب جرم
در حقوق کیفری، «علل موجهه» یا «عوامل توجیهکننده» به مواردی گفته میشود که با تحقق آنها، وصف مجرمانه از رفتار برداشته میشود. یعنی عملی که در شرایط عادی جرم است، در وضعیت خاص، از نگاه قانونگذار موجه و قانونی تلقی میشود و مرتکب قابل تعقیب نخواهد بود. دفاع مشروع یکی از مهمترین علل موجهه است.
شرایط تحقق دفاع مشروع چیست؟
بر اساس ماده ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی، دفاع مشروع زمانی قابل استناد است که شرایط زیر (بهصورت کلی) فراهم باشد:
1) ضرورت دفاع: رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر، ضروری باشد.
2) وجود قرائن معقول: دفاع مستند به قرائن معقول یا «خوف عقلانی» باشد؛ یعنی یک انسان متعارف نیز در آن وضعیت، خطر را جدی بداند.
3) عدم ایجاد خطر توسط مدافع: خطر و تجاوز، نتیجه اقدام آگاهانه خود فردِ مدافع نباشد.
4) عدم امکان توسل مؤثر و فوری به قوای دولتی: مراجعه فوری به نیروهای دولتی عملاً ممکن نباشد یا مداخله آنان در آن لحظه موثر واقع نشود. قوانین و مجوز فنس الکتریکی
حرز و هتک حرز چیست؟
حرز در لغت به معنای پناهگاه و جای امن است.
در اصطلاح حقوقی، حرز یعنی: مکان متناسبی که مال عرفاً در آن از دستبرد محفوظ میماند (مستند به ماده ۲۶۹ قانون مجازات اسلامی).
مثال:
پارک کردن خودرو در پارکینگ منزل یا پارکینگ عمومی معمولاً حرز محسوب میشود؛ اما گذاشتن خودرو کنار خیابان، عموماً حرز نیست.
کیف دستی نسبت به محتویات داخلی خود، نوعی حرز به شمار میآید.
دیوار خانه نیز عرفاً بخشی از حرز و حریم حفاظتی ملک محسوب میشود.
هَتک در لغت به معنای پردهدری و نقض حرمت است. قوانین و مجوز فنس الکتریکی
هتک حرز در اصطلاح یعنی: نقض غیرمجاز حرز؛ مانند تخریب دیوار، بالا رفتن از آن، باز کردن یا شکستن قفل و موارد مشابه (مستند به ماده ۲۷۱ قانون مجازات اسلامی).
آیا نصب حصار الکتریکی بر روی دیوار از مصادیق دفاع مشروع است؟
با توجه به مباحث فوق و با لحاظ بررسیهای عرفی، فقهی و حقوقی، نصب حصار الکتریکی با هدف حفاظت از حریم خصوصی و جلوگیری از ورود غیرمجاز میتواند در برخی شرایط، در چارچوب «اقدامات بازدارنده و حفاظتی» تحلیل شود و در صورت وقوع حادثه، ارزیابی مسئولیت، وابسته به این است که:
سیستم استاندارد و ایمن نصب شده باشد،
هدف، حراست از ملک و دفع تجاوز باشد نه آسیبرسانی،
شرایط دفاع مشروع و اصول احتیاط و پیشگیری (از جمله هشداردهی) رعایت شده باشد،
و رفتار متجاوز (مانند ورود غیرمجاز/هتک حرز) نقش اصلی را در ایجاد وضعیت خطر داشته باشد.
بنابراین، در تحلیل حقوقی، محور اصلی این است که حصار الکتریکی صرفاً نقش بازدارنده و حفاظتی داشته باشد و اجرای آن به نحوی باشد که از «ایجاد خطر غیرمتعارف» برای افراد (بهویژه افراد غیرمرتبط) جلوگیری شود.
نصب تابلوی هشدار
نصب تابلوهای هشداردهنده متنی و بصری در محلهایی که حفاظ الکتریکی نصب میشود، ضروری است. اعلام وجود اقدام امنیتی بر روی دیوار، از مهمترین الزامات پیشگیرانه برای جلوگیری از برخورد ناخواسته و غافلگیرکننده با حصار الکتریکی است.
یکی از راهکارهای کاهش خطرات احتمالی، طراحی و اجرای مهندسیشده و متناسب با شرایط هر پروژه است؛ از جمله:
امکانسنجی محل نصب
طراحی آرایش و جانمایی ادوات و استراکچرها متناسب با سازه
اجرای استاندارد به نحوی که تا حد امکان، زمینه سقوط فرد بالا رونده تشدید نشود و خطرات ثانویه کاهش یابد.
سیستم مرکزی فنس
در یک فنس الکتریکی استاندارد، هدف ایجاد پالسهای بازدارنده کنترلشده همراه با سازوکارهای حفاظتی است؛ از جمله پروتکلهای ایمنی و مکانیزمهای کنترلی (مانند مکانیزم ماشه و قطعکنهای حفاظتی) که برای کاهش ریسک و افزایش ایمنی طراحی میشوند.
بدون دیدگاه